Thánh Tâm Biệt Thự - Đôi Nét Lịch Sử
Cập nhật: 20/03/2015 17:16

 

Năm nay Tu Hội Truyền Giáo Thánh Vinh Sơn sẽ kỷ niệm 60 năm hiện diện tại Việt Nam. Trong thời gian vừa qua các cộng đoàn cũng như cá nhân đã viết bài, chuẩn bị hình ảnh để cộng tác với Ban Kỷ Yếu ra cuốn mới trong dịp này. Trong tâm tình này, tôi cũng xin đóng góp thêm một bài viết nhỏ của mình có liên quan đến Thánh Tâm Biệt Thự nay là nhà chính của Tu Hội tại Việt Nam. Vậy đó là vấn đề gì? Phải chăng đây đã là nơi mà bản dịch Kinh Thánh của Cha Gerard Gagnon Nhân dòng Chúa Cứu Thế đã ra đời?

 

Tình cờ trong một lần đọc cuốn Hành Hương Công Giáo Việt Nam của Cha Rôcô Nguyễn Tự Do dòng Chúa Cứu Thế khi viết về các dịch giả kinh thánh có đoạn nói về Cha Gerard Gagnon Nhân như sau:“Cha Gerard Gagnon Nhân, linh mục dòng Chúa Cứu Thế Canada, là một thừa sai thông thạo tiếng việt, đã từng đi giảng khắp nơi cho mọi người, lúc ấy đang giữ nhiệm vụ điều hành “Thánh Tâm Biệt Thự, Đà Lạt” đã dịch toàn bộ Kinh thánh được in trong hai năm 1962-1963”[i]. Chi tiết này làm cho tôi bất ngờ là vì Biệt Thự Thánh Tâm đã có một lịch sử đẹp như vậy sao? Vì vậy mà tôi có đi tìm hiểu thêm một vài cuốn sách khác và trên mạng để đính chính xem có đúng như vậy không? Thì tôi có thấy một vài chi tiết liên quan xem ra cũng thú vị!

 

  

 

Vì có liên quan đến Cha Gerard Nhân, nên đọc lại lịch sử thời điểm thập niên 60 thì có lẽ ở giai đoạn này Cha đang phụ trách Phong trào Công Giáo Tiến Hành Việt Nam và liên quan đến địa điểm Biệt Thự Thánh Tâm. Cuốn Giáo Hội Công Giáo Việt Nam Niên Giám 2004 có chi tiết “ở Việt Nam ngày 7/12/1956 bản hiến chương Công giáo tiến hành Việt Nam được Tòa Thánh phê chuẩn và cho thi hành. Năm 1957, Hội đồng giám mục Việt Nam đã mua căn nhà số 72/12 Nguyễn Đình Chiểu, quận 3, Sài gòn (nay là 72/12 Trần Quốc Toản, p8, Q3, TpHCM) làm trụ sở và văn phòng cho Công giáo tiến hành Việt Nam, và Biệt Thự Thánh Tâm Đà Lạt làm nơi huấn luyện[ii] như vậy đã có thêm một chi tiết nữa liên quan đến Biệt Thự Thánh Tâm. Và có thêm một chi tiết nữa của một bài viết góp phần thêm cho chi tiết này Riêng cha Gérard Gagnon, từ đầu thập niên 1950, đứng trước những thất bại và những nguy cơ thất bại của rất nhiều những nỗ lực trong Giáo Hội Việt Nam liên quan đến lãnh vực các phong trào Công giáo, đã âm thầm thiết lập Phong Trào Liên Minh Thánh Tâm và thử nghiệm việc tổ chức các cuộc tĩnh tâm dành cho anh chị em giáo dân. Các công trình này sẽ được trao lại cho các anh em khác trong Dòng khi cha Gérard Gagnon đảm nhận nhiệm vụ Tổng Tuyên Úy các phong trào Công Giáo Tiến Hành toàn quốc theo sự chỉ định của Ðức Khâm Sứ và các Ðức Giám Mục trong Hội Nghị Giám Mục tại Hà Nội năm 1953. Ngài sẽ thực hiện nhiêm vụ này từ năm 1955. Một trong những thành công rực rỡ nhất trong các hoạt động của cha Gérard Gagnon vào thời kỳ cuối thập niên 1950 đầu thập niên 1960, là việc thiết lập và đưa vào phục vụ Biệt Thự Thánh Tâm Ðà Lạt. Tính cho đến năm 1968, Biệt Thự Thánh Tâm đã đón tiếp khoảng 1000 lượt linh mục và khoảng 30.000 lượt giáo dân đến tĩnh tâm và hun đúc tinh thần tông đồ giáo dân”[iii]

Riêng về Biệt Thự Thánh Tâm và Tu Hội Truyền Giáo Vinh Sơn thì theo cuốn Kỷ yếu 50 năm đã xác định “năm 1955, nhà Đà Lạt, ngôi nhà đầu tiên của Tu Hội tại Việt Nam được chính thức thành lập theo giáo luật tại số 42 Yersin (nay là 38 Trần Phú), cũng là nhà Mẹ của Tu Hội tại Việt Nam. Và cha René Dulucq là vị bề trên nhà đầu tiên”[iv]

 

Biệt Thự Thánh Tâm - 38 Trần Phú, Đà Lạt.

 

Như vậy là vấn đề thời gian và tác giả, địa điểm là tương đối trùng khớp với nhau. Chỉ còn một yếu tố mà chưa được rõ lắm là lý do nào mà Cha Gegard Nhân và phong trào Công Giáo Tiến Hành lại hoạt động tại Biệt Thự Thánh Tâm mà thôi?

Tuy nhiên trong bài viết này tôi không muốn trình bày về Cha Gerard Nhân hay về phong trào mà ngài phụ trách nhưng chỉ muốn nói về hoàn cảnh và sự ra đời của bản dịch Kinh thánh tại Biệt Thự Thánh Tâm mà thôi. Cho nên chúng ta cần biết về Cha Gerard Nhân và sự ra đời bản dịch kinh thánh của ngài.

Trong bài viết của Cha Fx Nguyễn Hùng Oánh có nói vắn tắt Linh mục Gérard Gagnon (Cha Nhân) sinh năm 1914 tại Canada, khấn Dòng năm 1935, sang Việt Nam năm 1935, học tại Học viện Dòng Chúa Cứu thế Hà Nội. Thụ phong linh mục 06-6-1940 tại Hà Nội. Dịch Thánh Kinh Ngũ thư, Đà Lạt, 1962; Thánh Kinh Tân Ước, 1962[v]. Và một bài viết của cha Trần Phúc Nhân có nói về Cha Gerard Bản dịch Kinh Thánh của Cố Chính Linh được in năm 1913-1916. Phải đợi 50 năm sau mới có một bản dịch Công giáo khác, cũng do một linh mục ngoại quốc là Cha Gérard Gagnon (cha Nhân), Dòng Chúa Cứu Thế. Bản dịch này xuất bản tại Đà Lạt vào những năm 1962-63, in khổ nhỏ 10 x 15 cm, gồm 5 tập: Ngũ Thư, Lịch Sử, Triết Minh, Tiên Tri và Tân Ước, với số trang từ 600 đến 1000”.[vi]

Như vậy, theo như những tài liệu thấy ở trên thì Cha Gerard Nhân đã dịch Kinh Thánh khi đang ở tại Biệt Thự Thánh Tâm và đang phụ trách phong trào Công Giáo Tiến Hành Việt Nam. Nếu đúng như thế thì đây thực sự là một niềm tự hào cho mảnh đất nhỏ bé của trụ sở Tu Hội Truyền Giáo Vinh Sơn Việt Nam đã là nơi mà Lời Chúa được biến đổi (dịch) để mong ước thấm nhập vào tâm hồn người Việt Nam bản xứ. Có lẽ cũng là một điều gì đó rất ý nghĩa khi Tu Hội đang thực hiện sứ mạng rao giảng Tin Mừng trên quê hương Việt Nam. Đó chính là mong ước đem Lời Chúa đến cho mọi người, cách riêng cho những con người nghèo khổ ở các vùng quê. Việc dịch cuốn kinh thánh của Cha Gerard Nhân tại Biệt Thự Thánh Tâm cũng chắc là một sự trùng hợp tình cờ mà thôi. Thế nhưng đó cũng là điều thú vị một sự tự hào và  vinh dự cho ngôi Nhà Chính thân thương của Tu Hội chúng tôi. Đây là cái nôi của Vinh Sơn Việt Nam là nơi các nhà truyền giáo được ươm trồng. Hy vọng rằng sự tình cờ này sẽ là một lời nhắc nhở chúng tôi về sứ mạng truyền giáo của mình, là luôn luôn tìm cách để đem Lời Chúa đến cho mọi người. Thực sự khi dịch Kinh thánh sang tiếng việt cha Gerard Nhân cũng chỉ mong ước có một điều khiêm tốn nhỏ như ngài nói ở phần lời mở đầu mà thôi: “đây chỉ là một bản phiên dịch Thánh Kinh, với mục đích để giáo dân tiện dụng trong công việc tìm hiểu và học hỏi Kinh Thánh. Chúng tôi không dám có tham vọng tự coi đây là một bản dịch “sát chữ và bình luận”. Chúng tôi mong ước rồi đây sẽ có một bản dịch chính thức do các nhà chuyên môn nghiên cứu Thánh kinh dịch thuật chú giải.”

 

 

Phải công nhận công trình của Cha Gerard Nhân là một việc làm đầy tâm huyết và đầy tình yêu mến trong sứ vụ mục tử của ngài. Một công việc của sự nhiệt thành và sáng tạo, để mong sao Lời Chúa được loan truyền. Khi nói về sự nhiệt thành trong sứ vụ của mình và nói về tình yêu của Đức Kitô chính Thánh Tổ Phụ Vinh Sơn cũng đã nói với các con cái của mình “tình yêu sáng tạo đến vô tận” (Coste XI,146). Hy vọng các thành viên của Tu Hội Truyền Giáo sẽ có những việc làm sáng tạo và nhiệt thành khi bước sang giai đoạn mới trong tương lai với sứ vụ rao giảng Tin Mừng của mình.

Nhân sự kiện này để một chút nhìn về quá khứ với một sự tự hào để dấn bước trong tương lai. Thánh Tâm Biệt Thự với hai sự kiện đáng nhớ: là nơi dịch cuốn Kinh Thánh của Cha Gerard Nhân và là Trung tâm huấn luyện tông đồ giáo dân xưa[vii] sẽ là điểm đến của tất cả mọi người, tất cả mọi thành phần dân Chúa ở hiện tại và tương lai. Đây sẽ là nơi tiếp tục được mọi người đến thăm viếng, tĩnh tâm, học hỏi, tìm hiểu và dấn thân trong Tu Hội Truyền Giáo. Điều mà ở thập niên 60 đã là nơi mọi người đến để hun đúc lòng đạo và đời sống đức tin của mình.

Hy vọng rằng nơi đây sẽ tiếp tục là điểm hẹn thiêng liêng cho tất cả mọi người khi đến Thành phố Đà lạt mộng mơ khi có dịp gé thăm.

Riêng về cuốn kinh thánh mà cha Gerard Nhân đã dịch, tôi đã tìm được 2 cuốn trong thư viện của Trung Tâm Học Vấn Đa Minh. Hai cuốn này là những bản dịch sách Cựu Ước mà tôi đến nay được biết tới. Bìa hai cuốn sách này đều có in nơi xuất bản là Thánh Tâm Biệt Thự. Nếu ai đó có được những bản dịch khác của Cha Gerard Nhân, xin mach bảo giùm tôi. Đây chỉ là bài viết mang tính cá nhân với những tài liệu hạn hẹp có được. xin quý độc giả góp ý thêm. Chân thành cám ơn.

Phêrô Phạm Minh Triều

Mùa Chay 2015

 

Tài liệu tham khảo:

 

[i] Lm Rocô Nguyễn Tự Do, CSsR, Hành Hương Công giáo Việt Nam, NXB Tôn Giáo 2008.

 

[ii] Văn phòng tổng thư ký, hđgmvn, Giáo hội Công giáo Việt Nam niên giám 2004, NXB Tôn giáo, 2004.

 

[iv] Gieo mầm tin yêu, kỷ yếu 50 năm Tu Hội Truyền Giáo Vinh Sơn hiện diện tại Việt Nam(1955-2005)

 

[vi] Lm An-bê-tô Trần Phúc Nhân

http://kinhthanhchomoinguoi.org/entrydetail/16?p=2

 

[vii] Lm JMT Nguyễn Thế Thoại, Công giáo trên quê hương Việt Nam quyển 2, lưu hành nội bộ 2001.

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ
TIN / BÀI MỚI