SỐNG ĐẠO TRONG ĐỜI SỐNG CÁC NGƯỜI TRẺ VÀ GIA ĐÌNH DI DÂN (P2 - Hết)
Cập nhật: 08/12/2017 19:31

II. Đời Sống Luân Lý

       Đời sống luân lý của các gia đình ngày nay cũng đang phải đối đầu với những thách đó to lớn. Khi các quan niệm về luân lý xem ra không được tôn trọng và thậm chí còn bị các xu thế xã hội cổ súy làm cho những giá trị luân lý theo đúng là sai thì lại trở nên được phép và được xã hội chấp nhận.

       Không kể về những đời sống luân lý mang chiều kích cá nhân như trộm cắp, cờ bạc vv… nhưng ở đây muốn nói đến các chiều kích ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hôn nhân gia đình như tình trạng sống thử, hôn nhân khác đạo, hôn nhân không bí tích, ly dị tái hôn, phá thai ngày xảy ra càng thường xuyên hơn và mức độ cũng trầm trọng hơn rất nhiều. Một trong các vấn đề đó phải kể đến nhóm các người trẻ. Họ vừa là tác nhân vừa là nạn nhân bị ảnh hưởng bởi những điều đó.

1. Hiện trạng nơi các người trẻ và gia đình

       Quan niệm xã hội về hôn nhân ngày nay xem ra dễ dãi hơn so với xã hội trước đây. Tính làng xã, sĩ diện đã không còn nhiều và bởi ảnh hưởng bởi chủ nghĩa tự do cá nhân nên các hiện trạng xấu về gia đình xem ra bùng nổ. Điều này ảnh hưởng rất lớn đến cơ cấu của gia đình. Các bạn trẻ dễ dàng sống thử với nhau không chút ngại ngùng hay xấu hổ. Họ bị tác động bởi thế giới phương tây và bạn bè hay phim ảnh.  Họ coi điều đó như một chọn lựa cho đời sống hôn nhân sau này. Họ nại đến chính yếu tố là ‘thử’ xem có hạp không rồi tiến tới hôn nhân để hôn nhân sau này bền vững. Thế nhưng đây chỉ là một sự suy nghĩ thiển cận khi không hiểu về giá trị của đời sống tính dục trong đời sống hôn nhân nó chỉ diễn ra khi bí tích hôn nhân đã được cử hành để nhằm diễn tả tình yêu hy hiến của vợ chống. Đồng thời họ cũng có thể đi đến kết hôn với thời gian quyen biết rất vắn vỏi. Nên tất cả mọi việc dẫn đến hôn nhân công giáo hay để có đời sống gia đình hạnh phúc, chung thủy theo giáo huấn Tin Mừng bị coi nhẹ, nên từ đó họ dễ dàng đi đến hôn nhân khác đạo, hôn nhân không bí tích chỉ vì chỉ để thỏa mãn thị hiếu tình yêu mà họ coi là hạnh phúc. Từ những cuộc hôn nhân như thế mà không có bất cứ ràng buộc nào về đời sống luân lý nên từ đó gia đình dễ dàng đi đến sự đổ vỡ. Tình trạng ly hôn ngày càng tăng, tỷ lệ phá thai ngày càng kinh khủng và cuộc tình thứ hai, thứ ba là chuyện đương nhiên. Vì vậy vai trò của gia đình rất quan trọng không phải chỉ là lo lắng về việc học hỏi giáo lý hay chuẩn bị đời sống hôn nhân không mà thôi mà còn phải sống đời sống chứng tá trong gia đình: “những người được chuẩn bị tốt nhất cho đời sống hôn nhân là những người đã học được từ chính cha mẹ của họ thế nào là hôn nhân Kitô giáo”[1].

       Đây chính là những mảng màu tối của gia đình đang diễn ra mạnh mẽ và ồ ạt nơi các gia đình Kitô hữu Việt Nam. Cách riêng nơi các thành phố lớn đang có tình trạng di dân hàng loạt.

2. Giải Pháp Mục vụ

      a. Kế hoạch mục vụ

          Đứng trước hoàn cảnh đó các vị chủ chăn và các vị phụ trách trong xã hội không khỏi lo lắng băn khoăn về điều đó. Vậy đâu là phương thế để giúp các gia đình tìm lại được các giá trị đạo đức truyền thống hay tìm ra phương pháp hữu hiệu nhằm giáo dục và xây dựng đời sống gia đình trong hoàn cảnh xã hội hôm nay.

          Vì vậy mà Hội Đồng Giám Mục Việt Nam đã nhận thấy được một phần nào thực trạng đó đang xảy ra nên đã hòa với nhịp sống của Hội Thánh toàn cầu cũng như Hội Thánh Á Châu, đề nghị chủ đề Mục vụ gia đình cho ba năm (2016-2019) với những điểm nhấn cho từng năm:

- Năm 2016-2017: Chuẩn bị cho người trẻ bước vào đời sống hôn nhân.

- Năm 2017-2018: Đồng hành với các gia đình trẻ.

- Năm 2018-2019: Đồng hành với những gia đình gặp khó khăn.

          Giáo hội tại Việt Nam đã cùng với Giáo hội phổ quát quan tâm yêu thương săn sóc các gia đình. Coi đây là một trong những vấn đề mục vụ mấu chốt trong những năm tới. Cách riêng đã quan tâm đặc biệt đến các gia đình gặp những hoàn cảnh khó khăn. Mà điều đó chúng ta có thể nhận thấy trong Thông Điệp Niềm Vui Yêu Thương của Đức Giáo Hoàng Phanxicô.

      b. Định Hướng Mục Vụ Từ Thông Điệp Niềm Vui Yêu Thương

          Một lần nữa Giáo hội lại cúi nhìn vào cuộc sống của con người. Đặc biệt là hoàn cảnh của các gia đình Kitô hữu, nhất là những gia đình đang gặp hoàn cảnh khó khăn. Sự khó khăn đó có thể cả về lương tâm và vật chất. Giáo hội đã nhìn các gia đình ngày này với một nhãn quan mục vụ của Lòng Thương Xót. Nghĩa là không còn hài lòng với việc rao giảng một sứ điệp duy chỉ có tính lý thuyết mà không nối kết gì với những vấn đề của thực tại đời sống gia đình. Trước những vấn đề khó khăn về lương tâm các gia đình đang gặp phải Đức Thánh Cha đã khuyên “Giáo hội cần phải thôi áp dụng các luật luân lý theo kiểu ‘ném đá vào đời sống riêng của người ta”[2].

          Như vậy qua thông điệp này, Giáo hội đã đến và vào trong từng hoàn cảnh của các gia đình Kitô hữu. Giáo hội muốn thấy tận mắt và chia sẻ những đau khổ chính con cái mình đang gánh chịu trên đường đời. Tông huấn mới này của Đức Giáo hoàng Phanxicô, Amoris Laetitia (Niềm vui Yêu thương) mong muốn Giáo hội gặp gỡ mọi người nơi chính họ, cân nhắc sự phức tạp cuộc sống con người và tôn trọng lương tâm mọi người về các quyết định luân lý. Một hình ảnh mang dáng dấp của mầu nhiệm nhập thể của Con Thiên Chúa nơi các gia đình vì “cuộc nhập thể của Lời trong một gia đình nhân loại, ở Nagiareth, bằng chính tính mới mẻ của nó đã thay đổi lịch sử thế giới”[3]. Cũng thế, Giáo hội phải giúp đỡ mọi gia đình, và mọi người thuộc mọi hoàn cảnh sống, với nhận thức rằng, dù bất toàn, nhưng họ được Thiên Chúa yêu thương, và có thể giúp cho những người khác cảm nhận tình yêu đó. Như thế, các mục tử phải làm sao để mọi người cảm nhận mình được chào đón trong Giáo hội.

          Tông huấn ‘Amoris Laetitia’ đem lại viễn tượng về một giáo hội mục vụ và thương xót, tạo điều kiện cho mọi người cảm nhận được Niềm vui Yêu thương. Gia đình là một phần tuyệt đối căn thiết của Giáo hội, bởi Giáo hội là ‘gia đình của các gia đình.’

          Giáo hội cần phải thông hiểu các gia đình và cá nhân với tất cả những phức tạp của họ. Giáo hội cần phải gặp gỡ mọi người ngay tại vị thế của họ. Cuộc gặp gỡ này là cuộc gặp gỡ để thông cảm yêu thương và xoa dịu chứ không phải là cuộc gặp gỡ để hạch tội và phán xét. Cố gắng để làm vơi đi những khốn khổ mà các gia đình đang chịu và đưa ánh sáng Tin Mừng vào để thắp sáng các gia đình.

          Cuộc gặp gỡ này không phải chỉ là một cuộc gặp gỡ chóng vánh hay mang tính lễ hội. Nhưng đó phải là một công cuộc mục vụ đích thực và lâu dài nơi các gia đình. Cuộc gặp gỡ và đồng hành bắt đầu từ những bạn trẻ chuẩn bị bước vào đời sống hôn nhân, rồi nơi các gia đình trẻ và nơi các gia đình gặp khó khăn.

          Cuộc đồng hành này phải được mọi thành phần trong Giáo hội quan tâm và cộng tác. Nó không phải là công chuyện của các mục tử hay cha xứ, nhưng là của toàn thể dân Chúa. Và được diễn ra trong mọi môi trường sống của con người. Và đặt gia đình trong mọi chiều kích của đời sống. Các chiều kích nào gia đình đang gặp phải thì tất cả phải cố gắng để tìm ra một giải pháp trong Tin Mừng để giải quyết và với tất cả tình bác ái “trong mọi hoàn cảnh, khi giúp đỡ những người gặp khó khăn trong việc sống trọn luật Chúa, phải giúp họ nghe rõ lời mời gọi theo đuổi con đường đức ái via caritatis[4].

          Sẽ còn nhiều điều sâu xa hơn nữa mà mọi người có thể tìm thấy khi nói về chiều kích nhập thể của giáo hội trong tông huấn này. Tuy nhiên chỉ với những gì được nói đã đủ để cho thấy một giáo hội đang nhập thể vì hạnh phúc của con cái mình. Giáo hội đã đi vào từng gia đình và đứng “trò chuyện” với họ. Giáo hội đã thực sự thay đổi hình ảnh của mình khi sống chiều kích nhập thể trong cuộc sống. Mỗi vấn đề Giáo hội nêu lên là mỗi thao thức từ con tim của Giáo hội. Con tim đó không ngừng suy nghĩ và yêu thương con người.

      c. Giải pháp thực tế

         Nên một cách nào đó các Giáo hội địa phương không thể đi lối khác với lối đi của Giáo hội để tiến đến gặp gỡ các gia đình cụ thể và tích cực hơn. Đứng trước các vấn đề thực tế mà chúng ta đang thấy các bạn trẻ và các gia đình tại Việt Nam đang gặp phải đòi hỏi cần có sự chú tâm trong mục vụ hơn giữa các vị chủ chăn. Đây là một đòi hỏi mang tính hy sinh to lớn đối với con người thời đại. Đồng thời cũng đòi hỏi nhiều sáng kiến quan trọng, linh hoạt và nhạy bén để giúp các gia đình có thể dễ dàng tìm được nguồn trợ giúp tinh thần khi gặp những hoàn cảnh của cuộc sống. Chúng ta đang cần đến cái mà Đức Giáo hoàng gọi là ‘các phương pháp mục vụ mới’. Như vậy để có thể giúp cho các gia đình ngày nay có được đời sống tâm linh tốt và nền luân lý Kitô giáo đòi hỏi phải ngay tại mỗi gia đình phải ý thức về tầm quan trọng của gia đình, để khi là những gia đình trẻ mới kết hôn đã có được ý thức về những điều trên. Đồng thời khi mỗi gia đình đã có nền tảng như thế thì các gia đình lớn sẽ có thể giúp các gia đình nhỏ, gia đình chính giúp các gia đình nhánh con cái thực hiện tốt. Điều này có thể thực hiện bằng cách cha mẹ phải luôn quan tâm nhắc nhở con cái về đời sống đạo đức. Nhất là với sự bùng nổ của các phương tiện truyền thông hiện đại như ngày nay thì điều này lại trở nên một công cụ hữu hiệu để các gia đình dễ liên lạc với gia đình, gia đình cha mẹ dễ liên lạc với con cái để có thể giúp gia đình luôn duy trì đời sống dù trong môi trường hay hoàn cảnh nào.

          Đồng thời các vị mục tử cũng cần giúp đỡ các gia đình bằng cách cho giấy giới thiệu đến nơi các gia đình hay các thành viên trong gia đình đến cư trú và rồi sau định kỳ 6 tháng hay một năm có một sự hồi âm lại với cha xứ gốc để biết về sinh hoạt của đương sự hay gia đình. Điều này đỏi hỏi các vị mục tử cần có nhiều giờ để gặp gỡ thăm hỏi cũng như quan tâm thường xuyên đến những người trong khu vực giáo xứ của mình. Có như thế thì đời sống của mỗi người ki tô hữu cũng như mỗi gia đình sẽ có thể duy trì các nếp sống thiêng liêng về bí tích, luân lý, giáo lý, kinh nguyện.  Hoặc tạo ra các nhóm kinh nguyện giữa các khu nhà trọ với nhau hoặc đồng hương, hoặc các nhóm chia sẻ Lời Chúa, Con Đức Mẹ cho các anh chị em di dân trong giáo xứ nơi mà họ tạm cư trú. Và lâu dài và hiệu quả hơn chúng ta có thể lập các nhóm cộng tác viên gia đình công giáo. Họ sẽ là những thành phần trong giáo xứ hay nơi mà các gia đình di dân trú ngụ. Nhóm này sẽ tạo mối liên kết với cha xứ sở tại cũng như thăm viếng, nâng đỡ thường xuyên các gia đình này để tạo sự liên lạc và gìn giữ đời sống đọa đức của các gia đình di dân trong khả năng bao nhiêu có thể.

           Bên cạnh các giáo xứ đang cưu mang một số lớn các anh chị em di dân thì còn có một số lớn khác các dòng tu nam nữ đang hiện diện nơi các thành phố. Đây có thể sẽ là một nguồn lực dồi dào, hữu hiệu và cụ thể để giúp các bạn trẻ và các gia đình trẻ di dân. Hầu như các hội dòng đều có thể tham gia vào tất cả các lĩnh vực như đời sống bí tích, giáo dục nhân bản, luân lý, giáo lý …cho các anh chị em này.

          Phải chăng đó chính là cách hành động cụ thể chúng ta có thể áp dụng theo tinh thần của Amorris Leatiti khi sống trong đời sống đạo đức của Việt Nam. Đó cũng là cách cụ thể và duy nhất, kịp thời có thể giúp đỡ các gia đình hay các thành viên của gia đình trong hoàn cảnh hiện nay.

      KẾT LUẬN

          Như vậy mục vụ cho các các gia đình di dân ngày nay là một thực tế và vô cùng quan trọng. họ chính là đối tượng mà giáo hội địa phương cần phải dành nhiều sự quan tâm hơn. Chính cuộc sống đã tự làm cho những nếp sống đạo thường tình của một người Kitô lại trở nên khó khăn hơn hay không thực hiện được vì hoàn cảnh. Điều này sẽ là một nguy cơ dẫn đến sự xa lìa đức tin nơi các gia đình Kitô hữu này nếu họ không được quan tâm chăm sóc mục vụ kịp thời. Đồng thời cũng chính điều này cũng là những khó khăn và thách thức không nhỏ cho các vị chủ chăn và các cộng đoàn Kitô hữu. Vì thế đây là vấn đề chung không phải của chính các gia đình nhưng là toàn thể Giáo hội và cụ thể là nơi các Giáo hội địa phương. Mong sao mọi người đều ý thức về việc mục vụ này và chung tay cộng tác với các vị mục tử để có thể phục vụ các gia đình này tốt nhất và duy trì được đời sống đức tin nơi các người trẻ và các gia đình di dân.

PMT

SÁCH THAM KHẢO

 

  1. ĐGH Phanxicô, Amoris Laetitia, Niềm Hoan Lạc Của Tình Yêu, Chuyển ngữ Lm Đaminh Nguyễn Đức Thông, CSsR, Nxb Tôn giáo, 2016.
  2. Harold J. Sala, Họ Sẽ Nên Một Thân Xác, không rõ nơi xuất bản, 2003.
  3. ĐGH Gioan phaolo II, Tông Huấn Familiaris Consortio Về Những Bổn Phận Của Gia Đình KiTô Hữu. Ủy ban Mục vụ gia đình, HĐGMVN, Nxb tôn giáo, 2011
  4. D. Wahrheit, Cẩm Nang Hạnh Phúc Gia Đình Kitô Giáo, Chuyển ngữ: Lm Minh Anh, Nxb Tôn giáo, 2009
  5. Lm Augustino Nguyễn Văn Dụ, Mục vụ Và Linh Đạo Về Hôn Nhân Gia Đình, Hội ngộ niềm tin, Roma 2003.
  6. Lm Augustino Nguyễn Văn Dụ, Hướng Dẫn Mục Vụ Gia Đình, Ủy ban Mục vụ gia đình HĐGMVN, Ad 2014
  7. Lm Antôn Hà Văn Minh, Gia đình Kitô Hữu, Ngươi là Ai? Nxb Phương đông, 2014
  8. Hiệp Thông, Bản Tin Của Hội Đồng Giám Mục VN. Chuyên đề Mục vụ gia đình, Số 83, (tháng 7 và 8 năm 2014)

Carlo Maria Martini, Tình Yêu Và Gia Đình, Chuyển ngữ: Lm Montfort Phạm Quốc Huyên, Ocist, Nxb Phương Đông, 2017

 


[1] ĐGH PHANXICO, Niềm Vui Yêu Thương, số 208

[2] Sdd số 305

[3] Sdd số 65

[4] Sdd số 306

BÀI VIẾT CÙNG CHỦ ĐỀ
TIN / BÀI MỚI